رفراندوم ۱۲ فروردین ۱۳۵۸
مطابق آمارهای رسمیِ ارائهشده توسط رژیم جمهوری اسلامی، در رفراندوم فروردین ۱۳۵۸، ۹۸/۲ درصد از رأیدهندگان (حدود ۲۰ میلیون نفر) به جمهوری اسلامی رأی «آری» دادند. در این رفراندوم حداقل سن رأیدهندگان از ۱۸ سال به ۱۶ سال تقلیل داده شد.
[بر اساس اعلام «دولت موقت» (مهدی بازرگان) و «وزیر کشور» (احمدصدر حاجسیدجوادی) حدود ۸۹٪ واجدان شرایط در همهپرسی شرکت کردند و بیش از ۹۹٪ شرکتکنندگان نیز به همهپرسی رأی مثبت دادند.]

حسین لاجوردی، مسئول وقت مرکز آمار ایران، بعدها از تقلبات گسترده و میلیونی در جریان برگزاری رفراندوم ۵۸ خبر داد.
همان زمان روزنامه «پیغام امروز» ذیل تیتر «نتیجهٔ رفراندوم امروز اعلام میشود. (خسته نباشید!)» ضمن گزارشی از تقلبهای صورتگرفته در جریان برگزاری رفراندوم جمهوری اسلامی: رأیدادنِ کودکان ده، دوازدهساله، رأی دادن با فتوکپی شناسنامه. گرفتن رأی «آری» توسط مأموران مسلح، بازداشت و دستگیری اعضای کمیتههای منتخب نظارت بر انتخابات، رأیگیری با توسل به شایعهپراکنی و تهدید دانشآموزان و والدین و… نوشت: «شما که گمان بردید دارید امر واجب شرعی بهجا میآورید و بر تعداد آراء به هر شکل و وضع میافزایید، و در این کار از هیچ خشونت و تدبیر فرو نگذاشتید. امشب هم آسوده بخوابید، زیرا آنچه شما به سینهٔ تاریخ سپردید، تا امروز هیچ جنبش ملی و مردمی نسپرده بود.» [پیغام امروز، ۱۲ فروردین ۵۸]

نشریهٔ آزادی ارگان «جبههٔ دموکراتیک ملی ایران»

موضع برخی از شخصیتها و سازمانهای سیاسی در آستانهی رفراندوم ۱۲ فروردین ۱۳۵۸
- عباس امیرانتظام (عضو شورای رهبری «جبهه ملی»، معاون نخستوزیر):
«آنچه مردم در تظاهرات و راهپیماییهای یک سال اخیر خواستار شدهاند، حکومت جمهوری اسلامی است و اگر کسانی مایل به شرکت در رفراندوم نیستند، آزادند که در رفراندوم شرکت نکنند.»
در کتاب «داستان آیندگان» (خرداد ۱۳۸۹) به قلم محمد قائد آمده: ««اواخر اسفند ۵۷، حجتالاسلام محمد مفتح، رئيس دانشكده الهیات و معارف اسلامی که گفته میشد عضو شورای انقلاب است، در مصاحبه با آيندگان گفت: «در همهپرسي، انتخاب هر يك از روشهای زير آزاد خواهد بود: جمهوری اسلامی، جمهوری، جمهوری دموكراتيك، جمهوری دموكراتيك خلق، رژيم سلطنتی.» تا آنزمان اظهارنظر مقامها دربارهٔ همهپرسي براي استقرار جمهوری اسلامی ضدونقیض بود. سخنگوی دولت، عباس امیرانتظام، چند روز بعد گفت: «در هیچ نقطهٔ دنيا رفراندوم به صورت چهارجوابی نيست. نظر دكتر مفتح نظر شخصی ايشان است.»»

- کریم سنجابی (رهبر «جبهه ملی ایران» و وزیر امورخارجه):
«ما به جمهوری اسلامی رأی میدهیم، زیرا طبیعیترین و واقعیترین ثمرهٔ انقلاب عظیم ملی ما است. احزاب و جمعیتهایی که در رفراندوم شرکت نمیکنند یا مفهوم حقیقی جنبش عظیم ملی و دینی ایران را درک نکردهاند و یا غیر از آزادی و استقلال و وحدت و حاکمیت ملی مردم ایران که هدفهای این جنبش بوده، سوداهای دیگری در سر میپرورانند.»

- الهیار صالح (از رهبران جبهه ملی):
«من به جمهوری اسلامی ایران رأی میدهم. دولت، رفراندومی برگزار میکند و من خود را موظف به شرکت در آن میدانم.»

- داریوش فروهر (دبیرکل «حزب ملت ایران» و وزیر کار و اموراجتماعی):
در اعلامیهٔ حزب ملت ایران آمده است: «حزب ملت ایران به جمهوری اسلامی رأی مثبت میدهد، چرا که ما عقیده داریم این نوع جمهوری توانایی آن را دارد که دربرگیرندهٔ بیشترین بخش از نیازهای اجتماعی و خواستههای تاریخی ایران باشد… بنابر این بسیار طبیعی و برحق است که چنین ملت مسلمانی انقلاب خود را اسلامی بشناسد و اسلامی بنامد.»

ـ دکتر علیاصغر حا جسیدجوادی (از بنیانگذاران «گروه جنبش برای آزادی»):
«من در رفراندوم شرکت میکنم و در نزدیکترین حوزه رأیِ مثبت خود را خواهم داد.»
- محسن پزشکپور (رهبر «حزب پانایرانیست»):
«شرکت در رفراندوم را به عنوان یک ایرانی، یک فریضه ملی میدانم و از همه هموطنانام این استدعا را دارم که در این فرضیهٔ ملی و مذهبی شرکت کنند… اصولاً هر عضو حزب پانایرانیست، به جمهوری اسلامی رأی خواهد داد.»

- آیتالله شریعتمداری (رهبر «حزب جمهوری اسلامی خلق مسلمان ایران»):
«به اطلاع عموم ملت مسلمان ایران میرساند که حزب جمهوری اسلامی خلق مسلمان ایران در رفراندوم سرنوشتساز کشور، همگام با همه قشرها، فعالانه شرکت خواهد کرد و وظیفهٔ اسلامی همهٔ اعضای حزب و گروههای وابسته در سراسر کشور ایجاب میکند که تنها به حکومت جمهوری اسلامی رأی بدهند.»

- سلطانحسین تابنده گنابادی رضا علیشاه («قطب فقرای نعمتالهی گنابادی»):
«برادران فقرای نعمتالهی گنابادی باید در احکام شرع مطهر از مراجع عظام تقلید نموده و به فتوای آنان رفتار نمایند و باید همان نظریهٔ آقایان معظم را در اظهار رأی و نظر که مربوط به جمهوری اسلامی است، پیروی نموده، برخلاف آن اظهار رأی ننمایند.»

- «سازمان مجاهدین خلق ایران»:
«با توجه به واقعیات سیاسی و اجتماعی کنونی جامعه ایران، جای تردید نمیماند که برقراری جمهوری اسلامی خواست اکثریت قاطع مردم ما است و لذا موفقیت آن در رفراندومِ پیشبینیشده از جانب دولت، از پیش محرز است و لذا ضدیت با آن جز نشان سکتاریسم نخواهد بود.»


تبریک مجاهدین خلق به ملت ایران و رهبر انقلاب به مناسبت پیروزی رفراندم و تأسیس جمهوری اسلامی. ۱۶ فروردین ۱۳۵۸
- «حزب توده ایران»:
«ما معتقدیم که باید دعوت آیتالله خمینی برای تجهیز هرچه بیشتر نیروها در رفراندوم، مورد توجه قرار گیرد و در همهجا، همهٔ نیروهای انقلاب تجهیز شوند که در صف واحدی برای وارد کردن آخرین ضربت به رژیم ضدملی و ضددمکراتیک سلطنتی به پای صندوقها بروند.» «در مورد نام این جمهوری، ما به همان ترتیب که آیتالله خمینی مسئله را مطرح میکند، یعنی «جمهوری اسلامی» رأی مثبت میدهیم.»

- محمود اعتمادزاده (به آذین) (دبیرکل «اتحاد دمکراتیک مردم ایران»):
«مردم برای این که متحد بمانند، لازم است از آنچه امام خمینی میگوید پشتیبانی کنند و برای حفظ وحدت در مقابل امپریالیزم، به جمهوری اسلامی رأی مثبت دهند.»

- «سازمان انقلابی» (حزب رنجبران):
«سازمان انقلابی همدوش و همپای میلیونها نفر از هممیهنانمان، پشتیبانی کامل و قاطع خود را از جمهوری اسلامی اعلام داشته و به نوبه خود از کلیهٔ هممیهنان استقلالطلب و آزادیخواه دعوت میکند که در این رفراندوم شرکت وسیع نموده و به جمهوری اسلامی رأی دهند.»

- «کنفدراسیون جهانی معلمین و دانشجویان ایرانی»:
«رأی مثبت ملت ایران به جمهوری اسلامی، مشت محکمی بر دهان امپریالیست است و امروز وظیفه ماست که نشان دهیم متحد و یکپارچه با مردم قهرمان میهن در زیر پرچم جمهوری اسلامی، آماده همهگونه جانبازی در راه استقلال، دمکراسی، پیشرفت و ترقی میهن هستیم.»
اسامی برخی دیگر از گروهها و احزاب که به جمهوری اسلامی «آری» گفتند:
سازمان زنان دموکرات، انجمن زرتشتیان تهران، گروه باختر امروز

اسامی افراد و شخصیتهای شاخص دیگری که به جمهوری اسلامی «آری» گفتند:
حبیبالله پیمان (جنبش مسلمانان مبارز ـ امت)
کاظم سامی (جنبش انقلابی مردم ایران ـ جاما)
ابوالفضل قاسمی (دبیرکل حزب ایران)،
یدالله سحابی (نهضت آزادی)
سیمین دانشور (نویسنده)

اسامی برخی از گروهها و سازمانهایی که رفراندوم را تحریم کردند:
- «سازمان چریکهای فدائی خلق ایران»:
«در رفراندوم شرکت نمیکنیم. توهین به مردم است که به آنها گفته شود اگر با جمهوری اسلامی موافق نیستید، سلطنتطلب هستید.»

- «اتحادیه کمونیستهای ایران» (حقیقت):
«هُل دادن عجولانهی مردم به سوی صندوقهای رأی و آن هم برأی تصمیمگیری پیرامون یک مسئله حیاتی که مردم ما سالیان دراز در انتظارش بودند… تبلوری دیگری است از سیاستهای ضددموکراتیک دولت موقت کنونی… مردم با عجله به سوی صندوقهای رأی هُل داده میشوند و تازه در پای صندوق نیز فقط میتوانند و «آزادند» که به جمهوری اسلامی یا به رژیم سلطنتی رأی دهند!»

نشریه حقیقت، اتحادیه کمونیستها
- «سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر»:
«طرح سوال انحصارطلبانهی جمهوری اسلامی «آری یا نه؟» تودههای مردم را در منگنهی یک انتخاب تحمیلشده و اجباری میفشارد… رفراندوم پیشنهادی جز فریب تودهها و طبقه کارگر، جز کشاندن مردم به راه ناخواستهای که فقر سیاسی و فرهنگی زمینهی آن را فراهم میکند، معنای دیگری ندارد. و به همین دلیل شرکت در آن از نظر تمام نیروهای انقلابی و دموکرات… محکوم و مردود میباشد.»

- «حزب کارگران سوسیالیست»:
«به جای رفراندوم غیردموکراتیک باید انتخابات آزاد مجلس موسسان برگزار شود.»

- «حزب دموکرات کردستان ایران»:
«به دلیل غیردموکراتیک بودن رفراندوم و روشن نبودن محتوای جمهوری اسلامی در زمینه تأمین دموکراسی و تأمین حقوق خلقهای ایران، حزب دموکرات کردستان ایران در رفراندوم شرکت نمیکند.»

- «کومهله» و ۸ سازمان سیاسی دیگر کردستان:
«این گروهها و سازمانهای سیاسی، علتهای عدم شرکت خود را در رفراندوم چنین برشمردهاند: نامشخص بودن ماهیت و محتوای جمهوری اسلامی، عدم رعایت حق خلقها، مخصوصا عدم رعایت حق تعیین سرنوشت برای خلق کُرد.» [دوشنبه ۶ فروردین ۱۳۵۸]

- «جبهه دموکراتیک ملی» (آزادی):
«اگر رفراندوم به همان صورتی که اعلام شده، انجام شود، در رفراندوم شرکت نمیکنیم.»


اسامی برخی از دیگر گروهها و سازمانهایی که رفراندوم را تحریم کردند:
حزب جمهوری فدراتیو خلقهای ایران، اتحاد چپ، سازمان دانشجویان پیشگام، سازمان معلمان پیشگام، کانون مستقل معلمان تهران، اتحاد ملی زنان، اتحادیه انقلابی زنان مبارز، گروه زنان مبارز هوادار جنبش نوین انقلابی، جمعیت اتحاد برای آزادی و استقلال، سازمانها و گروههای سیاسی بلوچ، اکثر گروههای سیاسی در گنبد و ترکمنصحرا.
- گروه زنان مبارز هوادار جنبش نوین انقلابی

- شوراهای ترکمن صحرا

- معلمین پیشگام تهران

- جمعیت اتحاد برای آزادی و استقلال

- حزب جمهوریخواه

- حزب جمهوری فدراتیو خلقهای ایران

- سازمان دانشجویان پیشگام

- اتحاد چپ

هدایتالله متیندفتری (جبهه دموکراتیک ملی)
دکتر غلامحسین صَدیقی (جبهه ملی)
اصغر پارسا (جبهه ملی)
احمد شاملو (هیئت دبیران کانون نویسندگان ایران)
غلامحسین ساعدی (هیئت دبیران کانون نویسندگی)
سعید سلطانپور (هیئت دبیران کانون نویسندگان)
- منوچهرهزارخانی (جبهه دموکراتیک ملی)

- عبدالحسین بقایی کرمانی (مؤسس «حزب جمهوریخواه»)

- شیخ عزالدین حسینی (امام جمعه مهاباد)

[منابع: مطبوعات اسفند ۵۷ و فروردین ۵۸ (کیهان و اطلاعات و آیندگان و پیغام امروز و تهران مصور…)]



امضا محفوظ
بیان دیدگاه